14 listopada

Z Wikipedii

14 listopada jest 318. (w latach przestępnych 319.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 47 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny: Agata, Agrypin, Agryppa, Antyd, Damian, Elżbieta, Filomen, Hipacy, Jan, Józef, Judyta, Jukund, Klementyn, Kosma, Laurenty, Lewin, Mikołaj, Roger, Serapion, Stefan, Ścibor, Ścibora, Świecław, Teodot, Wawrzyniec i Wszerad.
• Indie - Dzień Dziecka (urodziny Jawaharlala Nehru)
• Jordania - Dzień Pamięci Króla Husajna
• Światowy Dzień Walki z Cukrzycą
• Międzynarodowy dzień GIS
• Dzień Seniora

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1918 - Rada Regencyjna samorozwiązała się i przekazała pełnię władzy Józefowi Piłsudskiemu.
• 1982 - Lech Wałęsa zwolniony z internowania.
• 1987 - powstała partia Unia Polityki Realnej.
• 1990 - podpisano traktat polsko-niemiecki potwierdzający granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Członek Gwardii Palatyńskiej - rycina z początku XX w.

• 1475 - Jadwiga Jagiellonka, córka Kazimierza IV Jagiellończyka, poślubiła w Landshut syna władcy Bawarii, Jerzego Bogatego.
• 1718 - wydano Akt ku zachęceniu do ujęcia i zgładzenia piratów.
• 1850 - papież Pius IX utworzył Gwardię Palatyńską.
• 1889 - amerykańska dziennikarka Nellie Bly, zainspirowana powieścią Juliusza Verne'a W 80 dni dookoła świata, wyruszyła śladami Fileasa Fogga.
• 1918 - Czechosłowacja proklamowana republiką.
• 1922 - BBC rozpoczęło działalność.
• 1940 - II wojna światowa: rozpoczęła się ofensywa na froncie bałkańskim, po której Grecy wyparli Włochów do Albanii.
• 1940 - II wojna światowa: ciężkie bombardowanie Coventry.
• 1971 - NASA: sonda Mariner 9 osiągnęła orbitę Marsa, stając się pierwszym wysłanym z Ziemi sztucznym satelitą innej planety.
• 1975 - Hiszpania wycofała się z Sahary Zachodniej.
• 2006 - RPA zalegalizowała małżeństwa osób tej samej płci

[edytuj] Urodzili się

• 1498 - Eleonora Austriacka, królowa Portugalii i Francji, żona Manuela I i Franciszka I (zm. 1558)
• 1567 - Maurycy Orański, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (zm. 1625)
• 1601 - Jan Eudes, święty, francuski duchowny katolicki (zm. 1680)
• 1650 - Wilhelm III Orański, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji, król Anglii, Szkocji i Irlandii (zm. 1702)
• 1719 - Leopold Mozart, austriacki kapelmistrz, kompozytor, ojciec Wolfganga Amadeusza Mozarta (zm. 1787)
• 1765 - Robert Fulton, amerykański wynalazca, konstruktor statku parowego (zm. 1815)
• 1776 - Henri Dutrochet, francuski lekarz, fizjolog, botanik (zm. 1847)
• 1778 - Johann Nepomuk Hummel, niemiecki kompozytor pochodzenia czeskiego (zm. 1837)
• 1779 - Adam Gottlob Oehlenschläger, duński poeta (zm. 1850)
• 1797 - Charles Lyell, angielski geolog (zm. 1875)
• 1805 - Fanny Hensel, niemiecka kompozytorka, siostra Felixa Mendelssohna (zm. 1847)
• 1814 - Edmund Bojanowski, polski błogosławiony, założyciel Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP (zm. 1871)
• 1819 - Józef Kmietowicz, polski duchowny katolicki, wikary parafii w Chochołowie, przywódca powstania chochołowskiego (zm. 1859)
• 1828 - Charles de Freycinet, francuski polityk, premier Francji (zm. 1923)
• 1838 - August Šenoa, chorwacki pisarz (zm. 1881)
• 1845 - Ulisse Dini, włoski matematyk (zm. 1918)
• 1840 - Claude Monet, francuski malarz (zm. 1926)
• 1863 - Leo Hendrik Baekeland, belgijski wynalazca (zm. 1944)
• 1874 - Adolf Brand, niemiecki działacz gejowski, dziennikarz, anarchista (zm. 1945)
• 1878 - Leopold Staff, polski poeta (zm. 1957)
• 1887 - Lajos Áprily, węgierski pisarz (zm. 1967)
• 1889 - Jawaharlal Nehru, indyjski polityk, premier Indii (zm. 1964)
• 1891 - Sir Frederick Banting, kanadyjski fizjolog, odkrywca insuliny, laureat Nagrody Nobla (zm. 1941)
• 1891 - Józef Orwid, polski aktor (zm. 1944)
• 1891 - Stanisław Ujejski, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 1980)
• 1896 - Mamie Eisenhower, pierwsza dama USA, żona Dwight'a Eisenhowera (zm. 1979)
• 1900 - Aaron Copland, amerykański kompozytor (zm. 1990)
• 1901 - Alfons Karny, polski rzeźbiarz (zm. 1989)
• 1901 - Kazimierz Michałowski, polski archeolog, egiptolog, historyk sztuki, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1981)
• 1904 - Dick Powell, amerykański aktor (zm. 1963)
• 1906 - Louise Brooks, amerykańska aktorka (zm. 1985)
• 1907 - Władysław Kopaliński, polski pisarz, leksykograf (zm. 2007)
• 1907 - Astrid Lindgren, szwedzka pisarka (zm. 2002)
• 1907 - William Steig, amerykański rysownik, autor komiksów (zm. 2003)
• 1908 - Joseph Raymond McCarthy, amerykański polityk (zm. 1957)
• 1910 - Eric Malpass, angielski pisarz (zm. 1996)
• 1910 - Jerzy Putrament, polski pisarz (zm. 1986)
• 1911 - Antoni Szuniewicz, polski organista, kompozytor, dyrygent, pedagog (zm. 1987)
• 1913 - George Smathers, amerykański polityk (zm. 2007)
• 1917 - Park Chung-hee, koreański polityk, prezydent Korei Południowej (zm. 1979)
• 1918 - John Bromwich, australijski tenisista, mistrz Australia Open, US Open i Wimbledonu (zm. 1999)
• 1918 - Pawlik Morozow, rosyjski pionier (zm. 1932)
• 1919 - Veronica Lake, amerykańska aktorka (zm. 1973)
• 1920 - Stanisław Czachorowski Swen, polski pisarz (zm. 1994)
• 1920 - Tadeusz Schmidt, polski aktor (zm. 1976)
• 1921 - Brian Keith, amerykański aktor (zm. 1997)
• 1922 - Boutros Boutros-Ghali, egipski polityk, sekretarz generalny ONZ
• 1923 - Tadeusz Szwagrzyk, polski duchowny katolicki, biskup częstochowski (zm. 1992)
• 1925 - Henryk Czarnecki, polski pisarz (zm. 1997)
• 1925 - Roj Miedwiediew, gruziński socjolog, historyk
• 1927 - Janusz Wilhelmi, polski polityk, minister kultury i sztuki (zm. 1978)
• 1930 - Janis Pujats, łotewski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Rygi
• 1930 - Josef Vinklář, czeski aktor (zm. 2007)
• 1930 - Edward White, amerykański astronauta (zm. 1967)
• 1932 - Gunter Sachs, szwajcarski reżyser filmów dokumentalnych, malarz
• 1933 - Fred Haise, amerykański astronauta
• 1934 - Marek Dietrich, polski inżynier mechanik, rektor Politechniki Warszawskiej
• 1934 - Manuel Octavio Gómez, kubański reżyser filmowy (zm. 1988)
• 1934 - Janina Kozak-Pajkert, polska poetka
• 1935 - Husajn I, król Jordanii (zm. 1999)
• 1936 - Marian Czepiec, polski poeta (zm. 1983)
• 1936 - Maciej Patkowski, polski pisarz
• 1939 - Rudolf Thome, niemiecki reżyser filmowy
• 1942 - Julian Gbur, polski duchowny katolicki, werbista, biskup lwowski, greckokatolicki biskup stryjski
• 1943 - Waldemar Parzyński, polski wokalista zespołu Novi Singers
• 1944 - Michał Strąk, polski politolog, polityk, minister-szef Urzędu Rady Ministrów
• 1945 - Zbigniew Nowak, polski muzyk zespołów: Bractwo Kurkowe 1791 i Happy End
• 1947 - Tamás Somló, węgierski basista zespołu Locomotiv GT
• 1948 - Marcia Barrett, wokalistka zespołu Boney M
• 1948 - Andrzej Bieniasz, polski aktor (zm. 2007)
• 1948 - Michael Dobbs, brytyjski pisarz
• 1948 - Karol Mountbatten-Windsor, książę Rothesay, książę Walii
• 1950 - Zhang Yimou, chiński reżyser filmowy
• 1951 - Leszek Cichy, polski himalaista, zdobywca Korony Ziemi
• 1953 - Marek Słyk, polski pisarz
• 1953 - Dominique de Villepin, francuski polityk, premier Francji
• 1954 - Bernard Hinault, francuski kolarz szosowy, zwycięzca Tour de France, Vuelta a España i Giro d'Italia, mistrz świata
• 1954 - Condoleezza Rice, amerykański polityk, sekretarz stanu USA
• 1954 - Yanni, grecki muzyk
• 1955 - Wiesław Kot, polski poeta
• 1958 - Michał Juszczakiewicz, polski aktor
• 1958 - Olivier Marchal, francuski aktor, reżyser filmowy
• 1962 - Stefano Gabbana, włoski projektant mody
• 1962 - Josh Silver, amerykański muzyk zespołu Type O Negative
• 1967 - Cezary Zamana, polski kolarz szosowy, zwycięzca Tour de Pologne
• 1970 - Omar Sangare, polski aktor, pisarz
• 1972 - Edyta Górniak, polska piosenkarka
• 1972 - Dariusz Żuraw, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1974 - Benjamín Benítez, amerykański aktor
• 1975 - Travis Barker, amerykański perkusista zespołów: Blink-182, The Transplants i Plus 44
• 1975 - Marcin Latos, polski piłkarz, bramkarz (zm. 2008)
• 1979 - Osleidys Menéndez, kubańska lekkoatletka, oszczepniczka, mistrzyni świata, mistrzyni olimpijska
• 1984 - Marija Šerifović, serbska piosenkarka, zwycięzca Konkursu Piosenki Eurowizji

[edytuj] Zmarli

•   976 - Taizu, cesarz Chin (ur. 927)
• 1060 - Godfryd II Martel, hrabia Andegawenii (ur. 1006)
• 1263 - Aleksander Newski, książę Nowogrodu, wielki książę kijowski, wielki książę włodzimierski (ur. 1220)
• 1391 - Nikola Tavelić, święty, chorwacki franciszkanin, misjonarz, męczennik (ur. 1340)
• 1556 - Giovanni Della Casa, włoski poeta (ur. 1503)
• 1716 - Gottfried Leibniz, niemiecki filozof, matematyk, prawnik, fizyk, dyplomata (ur. 1646)
• 1801 - Grzegorz Piramowicz, polski pedagog (ur. 1735)
• 1825 - Jean Paul, niemiecki pisarz (ur. 1763)
• 1831 - Georg Wilhelm Friedrich Hegel, niemiecki filozof (ur. 1770)
• 1852 - Karol Antoniewicz, polski duchowny katolicki, jezuita, misjonarz, pisarz (ur. 1807)
• 1866 - Michał I Uzurpator, król Portugalii (ur. 1802)
• 1897 - Giuseppina Strepponi, włoska śpiewaczka operowa (sopran), żona Giuseppe Verdiego (ur. 1815)
• 1899 - Szymon Marcin Kozłowski, polski duchowny katolicki, biskup łucko-żytomierski, arcybiskup mohylewski (ur. 1819)
• 1908 - Guāngxù, cesarz Chin (ur. 1871)
• 1911 - Marian Jasieńczyk, polski pisarz (ur. 1855)
• 1915 - Teodor Leszetycki, polski pianista, kompozytor (ur.1830)
• 1938 - Hans Christian Gram, duński lekarz, twórca metody Grama (ur. 1853)
• 1944 - Otto Schimek, austriacki żołnierz, ofiara nazizmu (ur. 1922)
• 1946 - Manuel de Falla, hiszpański kompozytor (ur. 1876)
• 1965 - Otto Ernst Schweizer, niemiecki architekt, urbanista (ur. 1890)
• 1975 - Jan Rostworowski, polski pisarz, tłumacz (ur. 1919)
• 1977 - Bhaktivedanta Swami, hinduski filozof, misjonarz (ur. 1896)
• 1990 - Adolf Rudnicki, polski pisarz (ur. 1909)
• 1990 - Leonid Trauberg, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1902)
• 1991 - Tony Richardson, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1928)
• 1992 - Ernst Happel, austriacki piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Austrii, selekcjoner reprezentacji Holandii i Austrii (ur. 1925)
• 2000 - Wiesław Barej, polski fizjolog zwierząt, profesor i rektor SGGW (ur. 1934)
• 2000 - Wiesław Gawłowski, polski siatkarz, trener siatkówki, reprezentant Polski, mistrz świata, mistrz olimpijski (ur. 1950)
• 2001 - Charlotte Coleman, angielska aktorka (ur. 1968)
• 2001 - Władysław Wanags, polski duchowny katolicki, działacz społeczny, laureat nagrody TOTUS (ur. 1931)
• 2001 - Mieczysław Waśkowski, polski reżyser filmowy (ur. 1928)
• 2003 - Gene Anthony Ray, amerykański aktor, tancerz, choreograf (ur. 1962)
• 2007 - Maria Cytowska, polska filolog klasyczny, tłumaczka, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1922)
• 2007 - Jan Kaczmarek, polski satyryk, aktor kabaretu Elita (ur. 1945)
• 2007 - Władysław Szuszkiewicz, polski kajakarz, medalista olimpijski (ur. 1938)
• 2008 - Norbert Schmelzer, holenderski polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1921)

[edytuj] Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego

• św. Adeotus Aribert
• św. Dubrycjusz
• św. Mikołaj Tavelic
• św. Piotr z Narbonne
• św. Stefan z Como
• św. Weronika O'Toole