Kazimierz Pużak

Z Wikipedii

Kazimierz Pużak
Kazimierz Pużak (w okularach) na ławie oskarżonych w procesie PPS-WRN w 1948
Data i miejsce urodzenia	26 sierpnia 1883 Tarnopol, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci	30 kwietnia 1950 Rawicz, Polska
Przewodniczący Rady Jedności Narodowej
Okres urzędowania	od 1944 do 1945
Przynależność polityczna	PPS, PPS-WRN
Poprzednik	brak
Następca	Stefan Korboński

Kazimierz Pużak (ur. 26 sierpnia 1883 r. w Tarnopolu, zm. 30 kwietnia 1950 w więzieniu w Rawiczu); pseudonim Bazyli — polski działacz socjalistyczny ukraińskiego pochodzenia.

Uczęszczał do gimnazjum w Tarnopolu. W gimnazjum założył tajną, radykalną organizację patriotyczną, a w 1904 wstąpił do PPS. W 1905 zdał egzamin maturalny. Rozpoczął studia na wydziale prawa Uniwersytetu Lwowskiego, lecz porzucił je dla pracy politycznej. Rok potem w 1906 był współtwórcą, obok Józefa Piłsudskiego, partii PPS - Frakcja Rewolucyjna. W 1909 roku Pużak wraz z Henrykiem Minkiewiczem wykonali egzekucję na policyjnym prowokatorze Edmundzie Taranowiczu.W 1911 aresztowany i osadzony w twierdzy w Szlisselburgu. W kazamatach Warszawy, Petersburga i twierdzy szlisselburskiej spędził w sumie 6 lat. Po wyjściu na wolność w wyniku amnestii po obaleniu caratu brał udział w rewolucji w Rosji (1917). W 1918 powrócił do ojczyzny i polskiego życia politycznego. W rządzie Moraczewskiego został sekretarzem stanu w Ministerstwie Poczt i Telegrafów. Od 1919 roku pełnił funkcje członka Rady Naczelnej PPS.

Domagał się zakończenia wojny z RFSRR, jednak podczas agresji Armii Czerwonej na Polskę latem 1920 roku poparł udział PPS w Rządzie Obrony Narodowej pod prezesurą Wincentego Witosa. Objął funkcję wiceprzewodniczącego Wydziału Wojskowego partii, a następnie wiceprzewodniczącego Robotniczego Komitetu Obrony Warszawy. Wspólnie z Tomaszem Arciszewskim organizował pomoc dla III powstania śląskiego, werbując bojowców z Pogotowia Bojowego PPS.

Od 1921 do września 1939 był sekretarzem generalnym Centralnego Komitetu Wykonawczego PPS. W latach 1919-1935 poseł na Sejm RP z Zagłębia Dąbrowskiego i okręgu częstochowskiego.

W październiku 1939 r. współuczestniczył w powołaniu konspiracyjnego PPS-WRN - kontynuacji PPS w warunkach okupacji. Od stycznia 1944 był przewodniczącym Rady Jedności Narodowej - substytutu parlamentu Polskiego Państwa Podziemnego. W latach 1940-1941 i 1943-1944 był uprzednio reprezentantem PPS-WRN w Politycznym Komitecie Porozumiewawczym. Dowodził Organizacją Wojskową Pogotowia Powstańczego Socjalistów OW PPS.

W marcu 1945 aresztowany w Pruszkowie wraz z działaczami podziemia przez NKWD i w pokazowym procesie szesnastu skazany w Moskwie na 1,5 roku więzienia.

Amnestionowany po czterech miesiącach powrócił do kraju, nie zgodził się na wymuszaną przez UB emigrację. Ponownie aresztowany w 1947 r.; w 1948 r. w procesie przywódców PPS-WRN skazany na 10 lat więzienia. Zmarł w więzieniu w Rawiczu 30 kwietnia 1950 roku. Pochowany potajemnie na Cmentarzu Powązkowskim. W 1996 r. Odznaczony Orderem Wojskowym Virtuti Militari V klasy oraz Krzyżem Armii Krajowej (Legitymacja nr 1 - Londyn 1967). Prezydent RP odznaczył go pośmiertnie Orderem Orła Białego.

Kazimierz Pużak jako patron

Do 1990 r. Kazimierz Pużak pojawiał się wyłącznie jako patron różnych działań opozycyjnych. Wydawnictwo Społeczne KOS wydawało publikacje w ramach "Biblioteki im. K.Pużaka". W czerwcu 1988 powstała "Fundacja im. Kazimierza Pużaka" (Jan Józef Lipski, Konstanty Gebert, Jerzy Holzer).

Po 1990 r. w Sejmie imieniem Pużaka nazwano salę kolumnową, będącą w początku lat dziewięcdziesiątych miejscem posiedzeń Senatu.

Ulice imienia Pużaka znajdują się w miastach: Częstochowa, Kraków, Krosno, Mława, Opole, Warszawa.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Artykuł o Kazimierzu Pużaku

p • d • e

Przewodniczący Rady Jedności Narodowej

Kazimierz Pużak • Stefan Korboński (p.o.) • Stanisław Wójcik • Józef Kwasiborski • Zygmunt Zaremba • Jerzy Braun