Mielec

Z Wikipedii

Współrzędne: 50°17' N 21°26' E50.2833333 21.4333333 (Mielec)

Mielec
Herb Mielca Flaga Mielca
Województwo	podkarpackie
Powiat	mielecki
Gmina  - rodzaj	Mielec miejska
Założono	1229 (pierwsze wzmianki)
Prawa miejskie	1470
Prezydent miasta	Janusz Chodorowski (e-mail)
Powierzchnia	47,36 km²
Położenie	50° 17' N 21° 26'0'' E
Ludność (2005) • liczba ludności • gęstość	62 954 1329,3 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	(+48) 17
Kod pocztowy	39-300 do 39-303, 39-323
Tablice rejestracyjne	RMI
Położenie na mapie Polski Mielec
TERC10 (TERYT)	181101 1
Miasta partnerskie	Douchy-les-Mines Löhne Mukaczewo Tiszaföldvár Vila Nova de Poiares
Urząd miejski3 ul. Żeromskiego 26 39-300 Mielec tel. +48 17 788 85 00; faks +48 17 788 85 05 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Mielec – miasto powiatowe w północno-zachodniej części województwa podkarpackiego, położone w dolinie Wisłoki, w Kotlinie Sandomierskiej. Miasto liczy około 63 tys. mieszkańców i ma powierzchnię 47,36 km² (2003 rok). Jest członkiem Związku Miast Polskich.

Spis treści 1 Historia 2 Gospodarka 2.1 Dawne mieleckie produkty 2.2 Współczesne mieleckie produkty 3 Zabytki 4 Kultura 5 Sport 6 Edukacja 7 Religia 8 Media 8.1 Prasa 8.2 Radio 8.3 Telewizja 9 Transport 9.1 Transport drogowy 9.2 Transport kolejowy 9.3 Transport lotniczy 10 Podział administracyjny 11 Ludzie związani z Mielcem 11.1 Znani mielczanie 11.2 Inne osoby związane z Mielcem 11.3 Honorowi obywatele miasta 11.4 Przyjaciele miasta Mielca 12 Bibliografia 13 Zobacz też 14 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

Pierwsze wzmianki o Mielcu pochodzą z 1229 roku. W II połowie XIV wieku istniała już parafia mielecka (jest wymieniana jest w spisach świętopietrza). Według tych dokumentów mielecka osada pełniła rolę centrum dla okolicznych wsi. W 1457 roku król Kazimierz Jagiellończyk wydał zgodę na lokację miasta, które miało nazywać się Nowy Targ. Zwlekano jednak i miasto, o nazwie zmienionej na Mielec, założono dopiero w 1470 roku na prawie magdeburskim.

Mieleccy, którzy byli właścicielami tej miejscowości sprzedali je Ossolińskim. Jan Zbigniew Ossoliński herbu Topór (1555-1623) - sekretarz króla Batorego uważał, że najpoważniejszym nabytkiem w licznych transakcjach jakie przeprowadzał było kupno Mielca i Zgórska z przyległymi wsiami. Po ojcu część majątku mieleckiego odziedziczył Krzysztof Ossoliński, jednak zamienił go wkrótce z bratem Maksymilianem na majątek Iwaniska. W wyniku I rozbioru Polski Mielec znalazł się pod zaborem austriackim. W 1853 Mielec stał się stolicą powiatu. Fakt ten zdynamizował rozwój miasta, co najlepiej odzwierciedla doprowadzenie w 1878 do Mielca linii kolejowej oraz wybudowanie dworca. Rok 1900 tragicznie zapisał się na kartach historii miasta. W największym w dziejach Mielca pożarze spłonęło 3/4 miasta.

W 1938 w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego w Mielcu powstały Państwowe Zakłady Lotnicze. Podczas II wojny światowej miasto znajdowało się pod okupacją niemiecką. Powojenna historia miasta ściśle związana jest z losami wytwórni lotniczej. Przemiany ustrojowe końca XX w. oraz afery gospodarcze związane z przedsiębiorstwem prowadziły ją do upadku, co niekorzystnie odbijało się na kondycji miasta. Sytuację zmienił rok 1995, w którym powstała pierwsza w Polsce Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO-PARK MIELEC. 16 marca 2007 wytwórnia Sikorsky Aircraft Corporation nabyła PZL Mielec od rządu polskiego z zamiarem rozpoczęcia produkcji śmigłowców.

[edytuj] Gospodarka

Mielec jest jednym z najważniejszych ośrodków przemysłowych na mapie województwa podkarpackiego. Miasto kojarzone jest w głównej mierze z przemysłem lotniczym. Tu zlokalizowane są Polskie Zakłady Lotnicze, największe przedsiębiorstwo tej branży w Polsce. Ta i kilka innych mieleckich firm wchodzi w skład Doliny Lotniczej.

W Mielcu swoją siedzibę ma Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO-PARK MIELEC, która w głównej mierze przyczyniła się do dywersyfikacji przemysłu w mieście i ustabilizowania się sytuacji gospodarczej. Wewnątrz strefy ulokowanych jest wiele firm prywatnych, głównie przemysłu lekkiego. Obecnie tworzony jest też Mielecki Park Przemysłowy.

[edytuj] Dawne mieleckie produkty

• samoloty:
  • PZL.37 Łoś – bombowiec
  • WSK-Mielec M-15 (Belphegor) – odrzutowiec rolniczy
  • PZL TS-11 Iskra – odrzutowiec szkolno-treningowy
  • PZL I-22 Iryda (później oznaczana jako M-93) – odrzutowiec szkolno-bojowy
  • PZL M-20 Mewa – samolot dyspozycyjny
  • lodówki WSK
• seryjny mikrosamochód Mikrus
• samochód małoseryjny Gepard

[edytuj] Współczesne mieleckie produkty

• samoloty i śmigłowce:
  • PZL M26 Iskierka – samolot szkolny
  • PZL M28 Skytruck- samolot wielozadaniowy
  • PZL M28B Bryza - samolot wielozadaniowy
  • PZL M18 Dromader – samolot rolniczy i gaśniczy
  • S-70i Black Hawk (produkcja wdrażana) - średni wielozadaniowy amerykański śmigłowiec transportowy
• inne:
  • samochody Cobra – małoseryjne, sportowe repliki
  • luksusowe samochody sportowe Leopard
  • wózki golfowe i użytkowe Melex z napędem elektrycznym
  • elektronika użytkowa R&G
  • ciężkie silniki wysokoprężne
  • meble BlackRedWhite
  • komponenty metalowe i elektrotechniczne dla przemysłu motoryzacyjnego
  • podzespoły do produkcji samochodów
  • szkło hartowane [ Sanglass ]
  • ramy rowerowe
  • opony bieżnikowane Geyer & Hosaja

[edytuj] Zabytki

• Bazylika Mniejsza pw. św. Mateusza z 1526, z wieżą z końca XVIII w. podwyższoną w 1924; wnętrze kościoła późnobarokowe, w ołtarzu głównym obraz "Ukrzyżowanie" z XVII w.
• Dworek Oborskich, wzniesiony w XVII w. Obok dworku park z I połowy XIX w.
• Dom Jadernych – obecnie mieści się tu muzeum
• Państwowa Szkoła Muzyczna z Salą Królewską
• Kościółek św. Marka nad Wisłoką

[edytuj] Kultura

Najważniejszą instytucją promującą kulturę w Mielcu jest podlegające Urzędowi Miasta Samorządowe Centrum Kultury utworzone 15 października 1997 Strukturę organizacyjną SCK stanowią:

• Dom Kultury – powstał w 1953 jako Zakładowy Dom Kultury WSK Mielec. Później nosił nazwy: Robotnicze Centrum Kultury WSK i Miejski Ośrodek Kultury. Szybko stał się najważniejszym ośrodkiem kulturalnego życia miasta. W Domu Kultury mieszczą się m.in. kino "Galaktyka", Centrum Wystawienniczo-Promocyjne oraz siedziba Zespołu Pieśni i Tańca "Rzeszowiacy".
• Muzeum Regionalne:
  • Dworek Oborskich – wybudowany przez hrabiego Wacława Oborskiego, obecnie główna siedziba Muzeum Regionalnego,
  • Jadernówka – dawniej siedziba zakładu fotograficznego założonego przez Augusta Jadernego, obecnie muzeum fotograficzne.
• Miejska Biblioteka Publiczna.

Inną istotną organizacją jest powołane 16 stycznia 1964 Towarzystwo Miłośników Ziemi Mieleckiej im. Władysława Szafera. Towarzystwo zajmuje się promocją mieleckiej kultury i szerzeniem wiedzy o historii miasta.

Od 1998 w okresie letnim w Mielcu odbywa się Międzynarodowy Festiwal Muzyczny (do roku 2000 Międzynarodowy Festiwal Organowy) poświęcony muzyce klasycznej.

Mielec zdobią liczne rzeźby metalowe rozlokowane w wielu punktach miasta.

[edytuj] Sport

Mielecki sport kojarzony jest przede wszystkim z drużyną piłkarską reprezentującą wielosekcyjny klub Stal Mielec. Zespół ten dwukrotnie, to jest w latach 1973 i 1976, zdobył tytuł Mistrza Polski. Jego zawodnicy często byli nagradzani nominacjami do kadry narodowej, a stadion, na którego murawie rozgrywane były mecze, zaliczany jest do największych i najpiękniejszych tego typu obiektów w kraju. Po transformacji ustrojowej właściciel Stali – WSK "PZL-Mielec" (ob. Polskich Zakładów Lotniczych) - popadł w poważne kłopoty finansowe, czego skutkiem był rozpad klubu na kilka mniejszych w połowie 1997 roku.

Kontynuatorem piłkarskiej tradycji jest FKS Stal Mielec, występujący obecnie w III lidze. Pomimo słabych wyników drużyny seniorów, klub słynie z bardzo wysokiego poziomu kształcenia młodzieży. Duże w tym zasługi ma funkcjonująca przy klubie Szkoła Mistrzostwa Sportowego im. Grzegorza Laty. W 2006 FKS Stal Mielec zajął trzecie miejsce w Mistrzostwach Polski Juniorów Starszych. Rok 2007 przyniósł kolejne sukcesy - juniorzy strasi zajęli drugie miejsce, pokonując przy tym mistrza Polski z ubieglego sezonu Gwarek Zabrze, juniorzy młodsi natomiast zdobyli tytuł Mistrza Polski pokonując w turnieju finałowym SMS Łódź 1:0, MKS Cracovię Kraków SSA 5:0 i remisując z Jagiellonią Białystok 0:0. Jest to największe osiągnięcie w historii juniorskiej Stali.

Klub Piłki Siatkowej Kobiet Stal Mielec reprezentuje miasto w rozgrywkach najwyższego szczeblu w Polsce: najpierw w Serii A, a potem w Lidze Siatkówki Kobiet, sporadycznie także w europejskich pucharach. Zespół zdobył Wicemistrzostwo Polski w sezonie 1999/2000, brązowy medal Mistrzostw Polski w 1998/1999 i 2003/2004, srebrny medal Pucharu Polski w 1998/1999, a w sezonie 2002/2003 dotarł do ćwierćfinału Pucharu Konfederacji CEV.

Stowarzyszenie Piłki Ręcznej BRW Stal Mielec zaś w sezonie 2007/2008 wywalczyło awans do Ekstraklasy. Z sekcji lekkoatletycznej wyłonił się natomiast Lekkoatletyczny Klub Sportowy Mielec. Powstały nieco później, bo w 2005 roku Mielecki Klub Piłki Siatkowej Stal Mielec kontynuuje tradycje sekcji piłki siatkowej mężczyzn, występuje w III lidze.

Dużą rolę w dziedzinie propagowania zdrowego stylu życia odgrywa Mielecki Ośrodek Sportu i Rekreacji. Zajmuje się on m.in. administracją obiektów sportowych: stadionu, hali sportowo-widowiskowej, kąpieliska, lodowiska, kortów tenisowych i innych. Od roku akademickiego 2007/2008 w mieście ma funkcjonować oddział zamiejscowy Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie.

Ponadto w Mielcu działają:

• Mielecki Klub Sportowy Gryf
• Towarzystwo Gimnastyczne Sokół Mielec
• Aeroklub Mielecki
• Klub Szachowy SDK-Lotnik
• Klub Sportowy Smoczanka
• Międzyszkolny Klub Sportowy "Ikar" Mielec
• MKS TS Reg-Benz Mielec - klub tenisa stołowego startujący w II lidze

[edytuj] Edukacja

Szkoły podstawowe

• Szkoła Podstawowa nr 1 im. Władysława Szafera w Mielcu
• Szkoła Podstawowa nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Mielcu
• Szkoła Podstawowa nr 3 im. Wojska Polskiego w Mielcu
• Szkoła Podstawowa nr 6 im. Żwirki i Wigury w Mielcu
• Szkoła Podstawowa nr 9 im. Władysława Jasińskiego "Jędrusia" w Mielcu
• Szkoła Podstawowa nr 11 im. Jana Pawła II w Mielcu
• Szkoła Podstawowa nr 12 im. Henryka Sienkiewicza w Mielcu
• Szkoła Podstawowa nr 13 im. Jana Bytnara "Rudego" w Mielcu
• Szkoła Podstawowa przy Niepublicznej Szkole Mistrzostwa Sportowego w Mielcu im. Grzegorza Lato

Gimnazja

• Gimnazjum nr 1 w Mielcu
• Gimnazjum nr 2 w Mielcu
• Gimnazjum nr 3 w Mielcu
• Gimnazjum nr 4 w Mielcu
• Gimnazjum przy Niepublicznej Szkole Mistrzostwa Sportowego w Mielcu im. Grzegorza Lato
• Niepubliczne Gimnazjum prz Szkole Podstawowej nr2

Szkoły ponadgimnazjalne

• I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Konarskiego w Mielcu
• II Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Mielcu
• Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1 w Mielcu im. st. sierż. pilota Stanisława Działowskiego
  • V Liceum Ogólnokształcące
• Liceum przy Niepublicznej Szkole Mistrzostwa Sportowego w Mielcu im. Grzegorza Lato
• Zespół Szkół Budowlanych im. Żołnierzy Armii Krajowej w Mielcu
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 2
  • Technikum Nr 2
  • II Liceum Profilowane
• Zespół Szkół Ekonomicznych w Mielcu
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 1
  • Technikum Nr 1
  • I Liceum Profilowane
• Zespół Szkół Technicznych w Mielcu
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 3
  • Technikum Nr 3
  • III Liceum Profilowane
  • III Liceum Ogólnokształcące
  • Szkoła Policealna Nr 3
  • Technikum Uzupełniające Nr 3
  • III Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące
• Zespół Szkół im. prof. Janusza Groszkowskiego w Mielcu
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 4
  • Technikum Nr 4
  • IV Liceum Profilowane
  • IV Liceum Ogólnokształcące

Uczelnie wyższe

• Wyższa Szkoła Gospodarki i Zarządzania w Mielcu
• oddział zamiejscowy Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie (planowany)
• Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych (pod patronatem UMCS)

Szkoły specjalne

• Zespół Szkół Specjalnych w Mielcu
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna Nr 1
• Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Mielcu
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna Nr 2
  • Szkoła Specjalna Przysposabiająca do Pracy

[edytuj] Religia

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

Parafie rzymskokatolickie

• Parafia św. Mateusza
• Parafia św. Marka Ewangelisty
• Parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy
• Parafia Ducha Świętego
• Parafia Trójcy Przenajświętszej

Kościoły protestanckie

• Kościół Zielonoświątkowy

[edytuj] Media

W Mielcu swą siedzibę ma wiele redakcji. Najpopularniejszymi regionalnymi gazetami są Korso i Wizjer Regionalny. Przez wiele lat działało także mieleckie radio. Dawniej było to Hit FM, a po jego bankructwie Puls FM, które także już nie nadaje. W latach 90. istniała także regionalna telewizja TVK Gosat, nadająca cotygodniowy program informacyjny Kalejdoskop Mielecki oraz relacje z różnych mieleckich wydarzeń.

[edytuj] Prasa

• Korso - tygodnik regionalny, wydawany od 1 sierpnia 1991 (nakład ok. 7700 egz.)
• Wizjer Regionalny - tygodnik regionalny
• Wydarzenia - tygodnik, ukazujący się od października 2006
• Echo Dnia (wydanie podkarpackie) - dziennik regionalny, wydanie przygotowywane w Mielcu, Tarnobrzegu i Stalowej Woli, w powiecie mieleckim ukazuje się od 24 kwietnia 1998
• Gazeta Mielecka - kwartalnik
• Wieści Regionalne - dwutygodnik społeczno-kulturalny, wydawany od 1990 jako pierwsza w regionie mieleckim gazeta prywatna (nakład ok. 2500 egz.)
• Nadwisłocze - kwartalnik społeczno-kulturalny, kolportowany w całej Polsce (nakład ok. 50000 egz.)
• Magazyn Prasowy Strefa - bezpłatny dwutygodnik reklamowy, wydawany od 1994 (nakład ok. 5000 egz.)
• W Kręgu Mieleckich Humanistów - kwartalnik Stowarzyszenia Nauczycieli Polonistów
• Inny Świat - pismo anarchistyczne

[edytuj] Radio

• Radio Puls FM - nieistniejące już jedyne mieleckie radio, nadające na częstotliwości 102,4 MHz FM. Powstało w 1995 i przejęło częstotliwość po upadłym radiu Hit FM. W 2008 jego koncesja wygasła i radio zakończyło nadawanie.
• RDN Małopolska - mieleckie studio regionalne

[edytuj] Telewizja

• Twoja Telewizja Kablowa - lokalny oddział

[edytuj] Transport

[edytuj] Transport drogowy

Do Mielca można dojechać następującymi drogami wojewódzkimi:

• 875 z Kolbuszowej
• 983 z Lisiej Góry (k. Tarnowa) przez Radomyśl Wielki
• 984 z Sadkowej Góry
• 985 z Tarnobrzega przez Baranów Sandomierski
• 985 z Dębicy

Ponadto w planach jest budowa trasy Kielce - Staszów - Połaniec - Mielec - Kolbuszowa - Rzeszów przebiegającej przez Mielec. W ramach inwestycji powstać ma nowy most na Wiśle w okolicach Połańca. Ok. 30 km na południe od Mielca ma przebiegać autostrada A4.

W Mielcu działają dwa przedsiębiorstwa liniowej komunikacji autobusowej. Spółka Miejska Komunikacja Samochodowa Sp. z o.o. pokrywa zapotrzebowanie na przewóz ludzi w obrębie miasta i jego najbliższych okolic. PKS Veolia Mielec prowadzi obsługuje linie podmiejskie i dalekobieżne.

[edytuj] Transport kolejowy

Do Mielca doprowadzono kolej w 1887 roku. |Dworzec kolejowy Mielec, podobnie jak dwie małe stacje w osiedlach Rzochów i Wojsław, leżą na trasie linii kolejowej nr 25, na odcinku Dębica - Tarnobrzeg. W ostatnich latach transport szynowy w Mielcu wyraźnie stracił na znaczeniu. Linia kolejowa jest w fatalnym stanie technicznym, przez miasto tylko raz dziennie przejeżdża pociąg pospieszny Hetman relacji Gorzów Wielkopolski – Zamość, ponadto kilkukrotnie w ciągu doby kursuje szynobus obsługujący ruch lokalny pomiędzy Dębicą a Tarnobrzegiem.

[edytuj] Transport lotniczy

W północnej części miasta znajduje się port lotniczy, wykorzystywany głównie przez Polskie Zakłady Lotnicze jako lotnisko fabryczne i Aeroklub Mielecki jako lotnisko sportowe. W przeszłości wielokrotnie lądowały na nim samoloty transportowe i dyspozycyjne, zawsze jednak miało to związek z realizacją zapotrzebowań wytwórni lotniczej. Mieleckie lotnisko nie jest przystosowane do ruchu pasażerskiego, choć w 2005 zaproponowano stworzenie tu regionalnego, pasażerskiego portu lotniczego.

[edytuj] Podział administracyjny

UE zamierza intensywniej zabiegać o gazociąg Nabucco

Unia Europejska zamierza intensywniej zabiegać o gazociąg transkaspijski, mający dostarczać błękitne paliwo z Turkmenistanu do UE z ominięciem Rosji - oświadczył w środę wyższy unijny dyplomata.

Związkowcy rezygnują z przywilejów, by ratować przemysł samochodowy

Związkowcy północnoamerykańskiego przemysłu motoryzacyjnego, zrzeszeni w centrali United Auto Workers (UAW), oświadczyli w środę, iż są skłonni poświęcić swoje przywileje, by ratować amerykańskie fabryki samochodów.

Rekordowe wpływy z podatku od marzeń

Lawinowo rosną zyski Totalizatora Sportowego. W tym roku na gry liczbowe wydaliśmy w sumie 3,3 mld zł. To jest aż o 20 proc. więcej niż w roku ubiegłym - wylicza "Metro".

Kontraktowanie świadczeń zdrowotnych na 2009 rok

"Gazeta Prawna" pisze o planowanym na dziś spotkaniu przedstawicieli szpitali klinicznych i instytutów z prezesem Narodowego Funduszu Zdrowia. Rozmowy mają dotyczyć kontraktowania świadczeń zdrowotnych na 2009 rok.

Nie chcemy oszczędzać na świętach

Wydatki polskich gospodarstw domowych na prezenty i organizację Bożego Narodzenia będą co najmniej o jedną dziesiątą wyższe niż w ubiegłym roku- czytamy w "Rzeczpospolitej".

Linki: Strona g��wnałysienie leczenie policealna szkoła notebooki Żurawie domeny