Szopienice

Z Wikipedii

Herb Szopienic

Herb po 1930 roku

Szopienice-Browar Braci Mokrskich

Skrzyżowanie przed kościołem św. Jadwigi

VI Liceum Ogólnokształcące im. Jana Długosza

Kościół ewangelicki pw. Zbawiciela

Kościół katolicki św. Jadwigi

   

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Szopienice

Szopienice (niem. Schoppinitz) – cz. dzielnicy Katowic Szopienice-Burowiec powstała z połączenia Roździenia i Szopienic, położona nad rzeką Rawą, 8 km na wschód od centrum miasta; w latach 1947-1959 samodzielne miasto.

[edytuj] Przemysł

• Huta Metali Nieżelaznych Szopienice S.A. - wyroby walcowane z miedzi i mosiądzu (taśmy, blachy, rury)
• Odlewnia Metali Szopienice sp. z o.o. - wydzielona w 2001 HMN Szopienice S.A. - produkcja półproduktów z miedzi i jej stopów, odlewnictwo żeliwa, staliwa, ołowiu, cynku i cyny oraz stopów metali (np. cynkowo-aluminiowych)
• SELGROS – jeden z centrów Selgros Cash&Carry, ogólnopolskiej sieci hal handlu hurtowego
• Rockwell Automation - spółka zajmująca się produkcją i wdrażaniem elementów automatyki przemysłowej, w tym urządzeń średniego i wysokiego napięcia
• Unilever Polska S.A. - produkcja margaryny i pakowanie herbaty

[edytuj] Historia

• 1360 - wieś, własność Ottona z Pilicy, potwierdzona dokumentem księcia raciborskiego Mikołaja II, dokument ten potwierdza także własność sąsiedniej wsi Roździeń,
• 1430 - zniszczona w czasie wojen husyckich, do połowy XVI w. niezamieszkana,
• 1546 - uruchomienie w Roździeniu jednego z pierwszych w okolicy warsztatów kuźniczych żelaza; stąd pochodził Walenty Roździeński, śląski hutnik i pisarz, autor "Oficcina ferraria abo hutá i warstat z kuźniami szlachetnego dzieła żelaznego", wydanego w Krakowie w 1612,
• XVI wiek lata 70. - ponowne pojawienie się osadników w Szopienicach,
• XVI w., reformacja - własność (wraz z wsią Roździeń) mysłowickiej rodziny Salamanów, spokrewnionej z arcybiskupem krakowskim i niedopuszczającej do szerzenia się haseł reformacyjnych na terenie swych posiadłości (wskutek konfliktu z Katarzyną Salaman z kuźni musiał w 1595 odejść Walenty Roździeński),
• XVI-XVIII w. - mała osada rolnicza, hodowla zwierząt i wyrąb lasów,
• 1784 - liczba mieszkańców Szopienic wynosiła 79 osób,
• 1834 - uruchomienie przez Bergwerksgesellschaft Georg von Giesches Erben huty cynku "Wilhelmina" (działającej do dziś jako Huta Metali Nieżelaznych Szopienice S.A.)
• 1857 - uruchomienie w Roździeniu 4-klasowej szkoły ewangelickiej (po rozszerzeniu liczby klas do 7 przeniesiona do dzisiejszej Szkoły Podstawowej nr 55),
• 1870 - otwarcie stacji Szopienice na linii Kolei Prawego Brzegu Odry łączącej Wrocław z Dziedzicami (ob. Czechowice-Dziedzice przez Olesno, Tarnowskie Góry, Bytom, Siemianowice, Pszczynę. Wkrótce otwarty zostaje także przystanek kolejowy Szopienice Południowe na wcześniej już otwartej linii Katowice - Sosnowiec - Warszawa,
• 1884 - uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę kościoła św. Jadwigi,
• 1887 - zakończenie budowy kościoła św. Jadwigi,
• 1890 - założenie cmentarza ewangelickiego,
• 1898 - uruchomienie linii tramwajowej łączącej Królewską Hutę (ob. Chorzów) przez Hajduki (ob. Chorzów Batory), Katowice, Bogucice-Zawodzie, Szopienice z Mysłowicami,
• 1898 - rozpoczęcie budowy kościoła Zbawiciela,
• 1899 - uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę kościoła Zbawiciela,
• 1901 - zakończenie budowy kościoła Zbawiciela, poświęcenie nowowybudowanego kościoła,
• 1902 - konsekracja kościoła św. Jadwigi,
• 1904 - powstaje organizacja Towarzystwo dla Kobiet (późniejsze Towarzystwo Polek),
• 1910 - w spisie powszechnym wykazano, że w Szopienicach mieszka 8026 osób mówiących w j.polskim, 1371 w j.niemieckim i 242 w j.polskim i niemieckim,
• 1912 - budowa huty cynku "Uthemann",
• 1918 - reaktywacja oddziału Towarzystwa Gimnastycznego Sokół, kierowanego przez H.Jarczyka, Stanisława Fojcika. Powstaje komórka Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska, Towarzystwo Śpiewu "Wyspiański", bank Kupiecko-Przemysłowy,
• 1919 - w czasie I powstania śląskiego powstańcy Piotra Łyszczaka rozbroili w Szopienicach żołnierzy niemieckiego 64 Pułku Piechoty Reichswery.
• 1920 - rozbrojenie w II powstaniu śląskim niemieckiego oddziału sipo przez powstańców pod dowództwem Jana Stanka,
• 1921 - siedziba Wojciecha Korfantego i Naczelnej Władzy Cywilnej i Wojskowej III powstania śląskiego (obecnie VI Liceum im. J. Długosza, ul. Lwowska 2),
• 1934 - połączenie Szopienic i Roździenia w jedną gminę,
• 1951 - nadanie praw miejskich,
• 1960 - włączenie w granice administracyjne Katowic.

[edytuj] Ludzie związani z Szopienicami

• Walenty Roździeński - śląski hutnik, właściciel kuźni i poeta.
• Józef Rymer - pierwszy Wojewoda Śląski wybrany w 1922 roku.
• Kazimierz Kutz - polski reżyser filmowy, polityk.
• Piotr Libera - biskup płocki.
• Janusz Sidło - polski lekkoatleta oszczepnik.
• Edward Szymkowiak - polski piłkarz, bramkarz reprezentacji Polski.
• Marek Seweryn - sztangista, mistrz świata, medalista olimpijski.
• Eryk Wyra - polski działacz sportowy.
• Henryk Bereska - tłumacz, literat.
• Czesław Białas - sztangista olimpijczyk oraz długoletni trener HKS - Szopienice.
• Paweł Wróbel - malarz amator.
• Edward Szymoszek - profesor, historyk prawa.
• Waldemar Patlewicz - reżyser.

[edytuj] Zabytki

• Kościół parafialny pw. św. Jadwigi Śląskiej (1887)
• Kościół parafialny pw. Zbawiciela (ewangelicki) (1901)
• Gmach VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza wybudowany w 1904 roku. Podczas III powstania śląskiego był siedzibą Wojciecha Korfantego i Naczelnej Władzy Cywilnej i Wojskowej
• Zabudowania Huty Metali Nieżelaznych, w części zachowane oryginalne wyposażenie i maszyny parowe z epoki. Ze względu na ogromną skalę kradzieży i niedostateczne środki zapobiegawcze stosowane przez policję wobec szabrowników, część objętych ochroną konserwatorską zabudowań, z których wyposażone w ciężki sprzęt budowlany gangi złodziejskie wycinają wszelkie stalowe elementy konstrukcyjne, runęła w 2004 i 2005. Rozkradziona została również w tym czasie unikalna w skali światowej atrakcja: estakady hutniczej kolei wąskotorowej.
• Klasztor sióstr Boromeuszek
• Zabudowania browaru braci Mokrskich założonego w 1880

[edytuj] Miejsca Pamięci

Na terenie Szopienic zlokalizowane są dwa cmentarze:

• cmentarz katolicki przy ul. Brynicy,
• cmentarz ewangelicki przy ul. Kocura, powstały około roku 1890. Ze względu na ogromną olbrzymią dewastację cmentarza, skradzenie zabytkowego ogrodzenia, włamań do kaplicy cmentarnej, klucze do bramy do odebrania w siedzibie parafii przy ul. Bednorza 20, tel. 0 32 256 95 04.

Oprócz cmentarzy, w kościele ewangelickim można zobaczyć Tablicę Ofiar I Wojny Światowej (na tablicy wypisane są imiona i nazwiska parafian, którzy zginęli podczas I Wojny Światowej).

[edytuj] Zobacz też

• Zespół przyrodniczo-krajobrazowy "Szopienice-Borki"
• Huta Metali Nieżelaznych Szopienice
• HKS Szopienice
• Hetman Szopienice
• HC GKS Katowice
• Leszek Skorupa
• Asucon
• Parafia Ewangelicko-Augsburska w Katowicach-Szopienicach
• Parafia św. Jadwigi Śląskiej w Katowicach-Szopienicach

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Portal tworzony przez mieszkańców Szopienic